231 briefkaart 4 cent Lebeau ‘nooduitgave’

“Onlangs kwam ik in het bezit van een briefkaart, zegel 4 cent “Lebeau nooduitgave”, zwart op lichtgeel/roomkleurig karton (vgl. briefkaart (G) 276a, nooduitgifte, blauw). Linksboven is een horizontaal snijlijntje, linksonder een verticaal snijlijntje. Het lijkt erop dat de kaart uit een drukvel is geknipt (en niet gesneden): de zijden van de kaart zijn niet kaarsrecht; dit is het beste te zien aan de bovenkant van de kaart.

Kent iemand deze kaart of kan mij er meer over vertellen? De kaarten 276 zijn (veelal) gedrukt in steendruk. Wie kan steendruk onderscheiden van offsetdruk?

De nooduitgiftekaarten (G) 276-278 zijn gedrukt door steendrukkerij Gestel in Eindhoven. Deze drukkerij is vooral bekend van de steendrukken van van Gogh, de sigarettenpakjes, sigarendoosjes en sigarenbandjes.

In 2009 is de firma Gestel failliet gegaan. De vestiging in Eindhoven is overgenomen door Vrijdag Premium Printing. Ik heb navraag gedaan bij Vrijdag Premium Printing, maar zij konden helaas niets vinden in het archief van Gestel. Dit archief is overigens verre van compleet. Bij de verhuizing, in 1987, van de binnenstad van Eindhoven naar een industrieterrein is een groot deel van het archief verloren gegaan. Ook dhr H.E.R. Sandberg meldt dit in zijn boek “De PTT in bevrijd Zuid-Nederland, 4 oktober 1944 – 28 juli 1945″, posthistorische studie nr. 16.

Navraag bij het nationaal archief, waar op dit moment de collectie van het voormalige postmuseum / museum voor communicatie is ondergebracht, levert ook niets op. Verder onderzoek aldaar, bijvoorbeeld naar de correspondentie tussen de drukkerij en de posterijen is, zolang het archief gesloten is wegens de corona-crisis, niet mogelijk.

Brugt Kazemier, februari 2021 (e-mail Brugt.Kazemier@planet.nl)”